CZERWIEC 1976
Podwyżki, spalony komitet i „ścieżki zdrowia”
24 czerwca 1976 r. premier Piotr Jaroszewicz ogłasza w Sejmie drastyczne podwyżki cen: mięso w górę o 69%, cukier o blisko 100%! Następnego dnia, 25 czerwca 1976 r., Polska eksploduje: staje Radom, Ursus i Płock.
W Radomiu wściekli robotnicy palą gmach Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Władza odpowiada barbarzyństwem: aresztowani przechodzą tzw. ścieżki zdrowia – biegną przez szpaler milicjantów i ZOMO bijących pałami i kluczami.
Narodziny KOR: 23 września 1976 r. 14 osób ogłasza „Apel do społeczeństwa i władz PRL”, tworząc Komitet Obrony Robotników (Kuroń, Macierewicz, Naimski, Lipski, Barańczak, Michnik). W 1977 r. KOR przekształca się w KSS KOR.
1978–1979
Papież Polak i policzenie sił
16 października 1978 r. Karol Wojtyła zostaje Janem Pawłem II (poprzednikiem był Jan Paweł I, pontyfikat trwał ledwie 33 dni!). Oficjalny ingres: 22 października 1978 r.
I Pielgrzymka (2–10 czerwca 1979 r., „Gaude Mater Polonia”):
- Warszawa (2 VI): „Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze ziemi. Tej Ziemi!”
- Oświęcim-Brzezinka (7 VI): „Nigdy jeden naród nie może rozwijać się kosztem drugiego...”
- Kraków Błonia (10 VI): „Zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo (...) nie podcinali sami tych korzeni...”
SIERPIEŃ 1980
Stocznie, 21 postulatów i cztery porozumienia
W lipcu 1980 na Lubelszczyźnie strajkujący m.in. przyspawali lokomotywy do torów. 14 sierpnia 1980 r. staje Stocznia Gdańska im. Lenina. Powód: zwolnienie suwnicowej Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy.
Powstaje 21 postulatów – Postulat nr 1 to żądanie wolnych, niezależnych od PZPR związków zawodowych!
30 VIII – Szczecin: M. Jurczyk – K. Barcikowski
31 VIII – Gdańsk: L. Wałęsa – M. Jagielski
3 IX – Jastrzębie: J. Sienkiewicz – A. Kopeć
11 IX – Huta Katowice: Z. Kupisiewicz – F. Kaim (gwarantuje związki w CAŁEJ Polsce!)
10 listopada 1980 r. Sąd Najwyższy formalnie rejestruje NSZZ „Solidarność”. Związek osiąga niemal 10 milionów członków!
13 GRUDNIA 1981
Stan wojenny i zbrodnie junty
Noc z soboty na niedzielę 12/13 grudnia 1981 r. – junta gen. Wojciecha Jaruzelskiego (WRON) wyprowadza czołgi. Wprowadzenie stanu było całkowicie bezprawne (trwała sesja Sejmu, dekret nie był opublikowany, a jedynym członkiem Rady Państwa głosującym przeciw był Ryszard Reiff).
- Operacja „Jodła”: wyłapywanie i internowanie działaczy.
- Operacja „Azalia”: odcięcie telefonów, zajęcie radia i TV.
- 16 XII 1981 – Kopalnia „Wujek”: ZOMO strzela do górników – 9 zabitych.
- Kopalnia „Piast”: najdłuższy podziemny strajk (650 m pod ziemią do 28 XII).
- 31 VIII 1982 – Lubin: milicja strzela do demonstrantów – 3 zabitych.
- 14 V 1983: śmiertelne pobicie maturzysty Grzegorza Przemyka przez MO na Jezuickiej w Warszawie.
Zawieszenie stanu: 31 XII 1982 r., zniesienie: 22 VII 1983 r.
1984–1989
Koniec komuny i Wybory Kontraktowe
19 X 1984 r. mordercy z SB porywają i zabijają ks. Jerzego Popiełuszkę. Na pogrzebie Wałęsa mówi: „Solidarność żyje, bo Ty oddałeś za nią życie!”.
Okrągły Stół (6 II – 5 IV 1989 r.): przywrócenie Senatu, urząd prezydenta, ponowna legalizacja Solidarności (17 IV 1989).
Wybory 4 czerwca 1989 r.: Solidarność zdobywa pełną możliwą pulę 35% w Sejmie (161 mandatów) oraz 99 na 100 w Senacie (jeden zdobył niezależny Henryk Stokłosa). Łącznie: 260 mandatów! 24 sierpnia 1989 r. premierem zostaje Tadeusz Mazowiecki.